Najbardziej nasłoneczniony zakątek Chorwacji, wyjątkowe antyczne zabytki oraz kurorty pełne atrakcji – to właśnie Środkowa Dalmacja. Tutaj każdy znajdzie coś dla siebie.

Dalmacja cieszy się najlepszymi warunkami klimatycznymi na całym chorwackim wybrzeżu. Szczególnie pobyt na wyspie Hvar w Dalmacji Środkowej uznawany jest za wart każdej ceny – to najbardziej nasłoneczniona wyspa i jednocześnie najbardziej luksusowy kurort w całej Chorwacji. W otoczonym zabytkowymi murami mieście Hvar można znaleźć nie tylko ozdobne, gotyckie pałace, lecz także wytworne hotele i eleganckie restauracje. To również jedno z najbardziej imprezowych miejsc w kraju. W głębi wyspy krajobraz tworzą skaliste szczyty, winnice i malownicze pola lawendy, a na jej południowym krańcu miłośnicy przyrody znajdą fascynujące jaskinie. Inne wyspy, tak jak Brač, Vis, Solta, Korčula, Ciovo czy Lastovo w niczym nie ustępują krajobrazom Hvaru, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Cudowna, rozciągająca się na 500 m w głąb morza, plaża Zlatni Rat na wyspie Brač, Punta Rata na Breli czy wreszcie Bačvice w największym mieście regionu Splicie zadowolą najwybredniejszych miłośników kąpieli słonecznych. Największym kurortem tego regionu jest Makarska słynąca z długiego, nadmorskiego deptaka oraz centrum zbudowanego z wapienia. To dobry wybór dla każdego – są tu liczne atrakcje dla rodzin z dziećmi, a jednocześnie bogate życie nocne toczy się w lokalnych barach i klubach. Nad tutejszą riwierą góruje wyniosły masyw Biokovo z najwyższym szczytem o wysokości 1762 m n.p.m. Aktywni urlopowicze odkryją niezwykłe uroki okolicznych szlaków podczas wycieczki rowerowej lub pieszej, spróbują paralotniarstwa, wspinaczki albo windsurfingu. Środkowa Dalmacja szczyci się dwoma wyjątkowymi obiektami umieszczonymi na liście światowego dziedzictwa UNESCO – Pałacem Dioklecjana w Splicie i średniowiecznym miastem Trogir. W Splicie – drugim największym chorwackim mieście – tradycja przeplata się z nowoczesnością. Lokalne bary, restauracje i sklepy otoczone są zabytkowymi murami obronnymi, a przybrzeżne góry stanowią wyjątkowe tło dla turkusowych wód Adriatyku. Warto odwiedzić miasto, aby zwiedzić pochodzący z IV w. Pałac Dioklecjana, który uznaje się za jedną z najbardziej imponujących pozostałości budowli rzymskich na świecie. Do budowy obiektu użyto białego kamienia z wyspy Brač, wykorzystanego także przy wznoszeniu Białego Domu w Waszyngtonie. Inną, dobrze zachowaną rzymską konstrukcją w Splicie jest starożytna katedra św. Duje. Założone w III w. p.n.e. miasto Trogir leży na małej wyspie połączonej z lądem za pomocą mostu. Podczas spaceru po marmurowych uliczkach Starego Miasta można podziwiać świetnie zachowane budynki pochodzące z okresu od XIII do XV w. oraz wenecką katedrę św. Wawrzyńca ze słynnym romańskim portalem mistrza Radovana.

Zwiedzanie

Słoneczny Zadar

Zadar leży w cieniu Dubrownika i Splitu i przez to jest mniej licznie odwiedzany przez turystów. A to duży błąd. Otoczona murami starówka pamięta czasy Republiki Weneckiej. Warte zwiedzenia jest rzymskie forum, XII-wieczna katedra św. Anastazji i kościół św. Marii czy wreszcie XIV-wieczny kościół gotycki św. Tomy. Spacerując nadmorskim deptakiem słychać przedziwne dźwięki wydawane przez „morskie organy” napędzane morskimi falami, a tuż obok nich wybudowano tzw. „Pozdrowienie Słońca”. Jest to koło o średnicy 22 metrów złożone z 300 paneli słonecznych, które dniem ładują się energią, a nocą świecą wielokolorowymi światłami. Jak twierdził Alfred Hitchcock zadarskie zachody słońca nie mają sobie równych.

Szybenik i sokoły

Szybenik leży nad ujściem rzeki Krka, słynnej ze swych wielkich wodospadów. Znajdująca się tam katedra św. Jakuba z XV wieku jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Narodowego UNESCO. Odpocząć warto w ogrodzie przy klasztorze św. Wawrzyńca. Natomiast zaledwie 8 kilometrów od miasta znajduje się osada Dubrava, w której działa ośrodek sokolnictwa. Odbywają się tam pokazy sokolników. Można też uczestniczyć w szkoleniach obcinania pazurów i przycinania dziobu.

Pag, sery i koronki

Wyspa Pag leżąca w północnej Dalmacji słynie z serów i koronek. To piąta co do wielkości wyspa Chorwacji. Produkowany tam owczy ser pażański cechuje wyjątkowy aromat, który zawdzięcza nacieraniu go oliwą z oliwek i popiołem. Wyspa jest uboga w roślinność, gdyż silne wiatry nawiewają na zbocza duże ilości soli. Dzięki temu też mleko owcze ma specyficzny słowny posmak, a jagnięcina jest wyjątkowo krucha. Pag to też wyspa słynąca z koronczarek, których rękodzieło zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO. Dziś jest to też znany kierunek nadmorskich zabaw i dyskotek. Koło miasta Novalja plaża Zrće tętni życiem przez całą noc aż do białego rana.

Ostrygi z Mali Ston

Wizyta w malutkim miasteczku Mali Ston znajdującym się w Zatoce Malostańskiej jest obowiązkowa dla wszystkich miłośników owoców morza. Ta popularna miejscowość portowa słynie z największych chorwackich hodowli ostryg i małży. Nie ma tu co prawda plaż, ale wystarczy przejść spacerem 4 kilometry, by znaleźć się w przepięknej zatoce Prapratna słynnej ze swych kąpielisk. Miasteczko leży na półwyspie Pelješac, polecanym miłośnikom windsurfingu.

Atrakcje

Dalmatyńska klapa

Festiwal Klap Dalmatyńskich w Omišu trwa przez cały lipiec i ma formę konkursu. Klapę, czyli po chorwacku „klapsko pjevanje”, wpisano w 2012 roku na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO. Tradycyjna klapa śpiewana jest tylko przez mężczyzn a cappella. Współcześnie coraz częściej pobrzmiewają instrumenty, a i klapy żeńskie stanowią coraz częstszy wyjątek. W klapach śpiewa się o miłości do kobiety, do kraju, do rodziny, do tradycji. Pobrzmiewa w nich melancholia zbliżona do portugalskiego fado.

Klasyka Dubrownika

Dubrownicki Festiwal Letni to największa kulturalna impreza w Dalmacji i jeden z największych festiwali w Europie. W lipcu i sierpniu odbywają się w Dubrowniku w wielu salach i miejscach na świeżym powietrzu liczne koncerty muzyki klasycznej, występy teatralne, operowe i baletowe oraz pokazy filmowe. Festiwal powstał w 1950 roku i jego głównym celem jest propagowanie sztuki renesansu i baroku. To prawdziwa uczta dla wytrwanych miłośników sztuki.

Kuchnia

Marynowana pašticada

Pašticada pochodzi z regionu Splitu. Jest to długo, bo co najmniej dwa dni, marynowana wołowina lub cielęcina podawana tylko na wyjątkowe okazje jak święta lub wesela. W Velikim Brdzie podawana jest zwyczajowo w dzień Świętego Hieronima ze Strydonu, czyli 30 września. Mięso jest szpikowane boczkiem i marchewką i macerowane w czosnku, goździkach i occie. Później dodaje się rozmaryn, śliwki, ziele angielskie, gałkę muszkatołową i wino. Danie je się z kopytkami lub makaronem.

Zupa z żab

Brodet lub brudet to specjalność dalmatyńska z okolic Dubrownika i Zadaru. Danie to zostało zapożyczone od Włochów, lecz przeszło lokalną transformację. Zwyczajowo jest to jednogarnkowa zupa rybna z pomidorami. Ale w Dalmacji przygotowuje się ją z węgorza lub żab z doliny Neretwy. Inną odmianą jest brodet z rakami.

Soparnik dobry na wszystko

Soparnik to rodzaj pity z regionu Polijcy. Między dwa kawałki ciasta o kształcie naleśników wkłada się farsz z botwinki lub szpinaku oraz cebuli dymki i pietruszki. Całość piecze się w piecu, a później kroi na trójkątne kawałki. Ale jest też odmiana tej potrawy podawana w Szybeniku faszerowana oliwkami i figami. Soparnik podaje się również na słodko z orzechami, suszonymi owocami i karmelem.

Likier z dzikiej wiśni

Maraschino to likier wyrabiany z maraski, czyli dzikiej wiśni i pochodzący z Dalmacji z okolic Zadaru. Receptura została stworzona przez aptekarzy z klasztoru Dominikanów w Zarze (obecny Zadar) na początku XVI wieku. Wtedy alkohol ten nosił nazwę „rosolj”, co oznaczała „słoneczną rosę”. Nazwę maraschino przyjął dopiero w XVIII w., gdy zaczął być produkowany w kilku lokalnych dystylarniach. Był ulubionym alkoholem m.in. Napoleona Bonaparte czy cara Mikołaja I.

Ciekawostki

Ston i sól

W południowej Dalmacji spragnieni innego wypoczynku turyści mogą w zamian za wikt i opierunek popracować fizycznie w panwiach solnych w okolicach Stonu. Pracę rozpoczyna się o 6 rano, a kończy w południe. Potem dla turystów przewidziane są liczne darmowe atrakcje, gry sportowe i koncerty. Region ten słynie również z uznawanych za najlepsze na świecie ostryg i omułków zwanych dziś popularnie mulami.

Średniowieczna moreska

Moreska, zwana też często tańcem bufonów lub tańcem z szablami, wywodzi się ze średniowiecza a w Chorwacji przetrwała właściwie w niezmienionej formie. Tak tańczono bowiem kiedyś w Hiszpanii i Włoszech. Dziś warto popłynąć na wyspę Korczulę, miejsce narodzin podróżnika Marco Polo i tam przyjrzeć się popisom dalmatyńskich tancerzy.

Informacje praktyczne

Przepisy wjazdowe :
Chorwacja
Strefa czasowa :
czas polski
Język :
chorwacki, niemiecki, angielski
Komunikacja :
bilet autobusowy jednostrefowy – ok. 10 Kn, autobus za 100 km – ok 40-50 Kn, prom na niewielką odległość – ok. 20 Kn.
Długość lotu :
1 godz. 45 min. – 2 godz. 30 min.
Waluta :
kuna (HRK)