To jeden z najszczęśliwszych krajów na świecie. Zamożni mieszkańcy, niezwykłe budowle sięgające czasów fenickich i rzymskich, setki barokowych kościołów, klasycystyczne pałace i wreszcie przepiękne plaże, morskie groty i niezliczone nocne kafejki i restauracje. Jednym słowem – Malta.

Archipelag wysp maltańskich, rozrzucony w sercu Morza Śródziemnego, pomiędzy Sycylią i Tunezją, położony był na skrzyżowaniu kultur. Mieszkańcy trzech z dziewięciu zamieszkałych wysp: Malty, Gozo i Comino noszą w sobie krew najeźdźców i współtwórców maltańskiej cywilizacji - Fenicjan, Rzymian, Greków, Sycylijczyków, Arabów, Francuzów i Brytyjczyków. Ten prawdziwie wybuchowy tygiel wielorakich wpływów, połączony z dzisiejszą zrównoważoną polityką, bogactwem kraju i niezwykłymi krajobrazami, tworzy z tego państwa turystyczny raj.

Stolicą Malty jest La Valette, założona przez Kawalerów Maltańskich. To jedno z piękniejszych miast warownych na świecie, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Konkatedra Św. Jana, Pałac Wielkiego Mistrza z unikalnym Muzeum Broni czy wreszcie wiecznie zielone ogrody to obowiązkowe punkty turystycznej wycieczki po La Valette. Perełką Malty jest udostępniony w części dla publiczności szesnastowieczny zamek Rocca Piccola – dziś zamieszkały jest przez dziewiątego markiza de Piro wraz z rodziną. Zwiedzający mogą zobaczyć 12 z 56 pomieszczeń, a przewodnikiem po własnym domu jest sama markiza de Piro. Blisko stolicy położone jest tzw. „maltańskie trójmiasto”, inaczej zwane Civitas Cottonera. Birgu czyli Città Vittoriosa, Bormla inaczej Città Cospicua i wreszcie Isla-Senglea czyli Città Invicta słyną z licznych miejskich zabaw mających swoje korzenie w tradycji katolickiej. Podczas największej, wielkanocnej fiesty w zatłoczonych uliczkach biegają młodzi chłopcy z wielkimi posągami zmartwychwstałego Chrystusa. Procesje i towarzyszące im zabawy organizuje się we wszystkich miastach Malty przez okrągły rok. Praktycznie każdy święty ma w maltańskich miasteczkach swoją fiestę, podczas której biesiadnicy wystrzeliwują w powietrze tysiące sztucznych ogni.

Maltańskie plaże w większości są kamieniste. Piasku jednak na nich nie brakuje. Golden Bay uwielbiana przez turystów i Ghajn Tuffieha Bay przez Maltańczyków zapewniają wszystkim pełne bezpieczeństwo i komfort. Malta to również silny ośrodek clubbingowy. W Saint Georges, Bugibba czy Saint Julian’s mawia się, że „słońce nie zachodzi”. Najpopularniejszym i znanym na całym świecie klubem jest Axis z parkietem mogącym pomieścić ponad tysiąc osób. Ten mieszczący się w Saint Julian’s klub, konkurujący z najpopularniejszymi dyskotekami Ibizy, otwarty jest właściwie 24 godziny na dobę, ale jedynie dla tych, którzy ukończyli 21 lat. Na Malcie tysiące cudzoziemców biorą śluby. Moda ta trwa od wielu lat. Cywilna ceremonia może odbyć się prawie w każdym miejscu z wyjątkiem basenów i plaż, a w sklepach kupimy, po niezwykle atrakcyjnych cenach, najpiękniejsze suknie ślubne wielkich kreatorów mody.

Kuchnia

Maltański królik

Kuchnia na Malcie czerpie swoje inspiracje głównie z Sycylii, jednak nie brak potraw czysto lokalnych. Należy do nich fenek, czyli potrawka z królika na czerwonym winie. Jak głosi legenda, twórcami tego dania byli Kawalerowie Maltańscy, zapaleni myśliwi, którzy docenili niezwykły smak króliczego mięsa. Mieli oni prawo jeść królika przez cały rok, podczas gdy pozostali mieszkańcy wyspy mogli sobie na to pozwolić jedynie podczas Il-Festa ta' San Pietru u San Pawl, czyli 29 czerwca w dniu fiesty Świętego Piotra i Pawła. Zamawiając feneka w restauracji, nie zapomnijcie spytać się, czy nie jest to przypadkiem królik hodowlany, którego smak nie ma nic wspólnego z tradycyjnym daniem maltańskim.

Pomarańcza z historią

Ulubionym owocem turystów jest tunezyjskiego pochodzenia pomarańcza krwista (larinġ tad-demm). Ten owoc o gorzkawym smaku zwany jest też inaczej pomarańczą maltańską. Według starych przekazów, jeden z Bejów (władców) Tunisu porwał w 1551 roku 5000 maltańskich branek z wyspy Gozo. Wśród nich, jego faworyta wyróżniała się taką łagodnością, że to właśnie przydomek „maltański” nadał najsubtelniejszej odmianie tunezyjskiej pomarańczy. Z tego owocu wytwarza się wszechobecny na Malcie, stworzony w 1952 roku, napój gazowany „Kinnie”. Lekko gorzkawy smak doskonale gasi pragnienie. Z maltańskiej pomarańczy wyrabia się również konfitury i wodę kwiatową.

Ciekawostki

Rycerze z Malty

Kawalerowie Maltańscy, czyli Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Świętego Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty, osiedlił się na Malcie w 1530 roku. Zakon ma status suwerennego podmiotu prawa międzynarodowego, posiada eksterytorialne budynki (m.in. Fort św. Anioła w Birgu), własne znaczki pocztowe, tablice rejestracyjne i walutę. Członkowie zakonu, zwani inaczej „szpitalnikami”, nie muszą dziś pochodzić jedynie z arystokracji i kleru. Niezbędna jest jednak rekomendacja co najmniej 4 Kawalerów, prowadzanie pobożnego i godnego życia oraz pełne oddanie charytatywnej służbie zakonu. Wśród członków zakonu jest 160 Polaków.

Zakupy z ciężarówki

Na Malcie praktycznie nie ma supermarketów. Wszędzie można znaleźć małe, rodzinne sklepiki spożywcze. Najciekawszym jednak, lokalnym wynalazkiem oferującym podstawowe produkty są liczne, objazdowe sklepy-ciężarówki. Mieszkańcy La Valette bardzo często spuszczają z okien wiklinowe koszyki, które wypełniane są wiktuałami przez kierowców tych unikalnych kamionetek.

Miodowy jak Malta

Język maltański jest jedynym językiem semickim zapisywanym alfabetem łacińskim i jednym z najstarszych, wciąż używanych języków na świecie. Słowo „malta” pochodzi natomiast z greki i oznacza miód lub pszczołę. Starożytni Grecy nazywali Maltę „miodową wyspą” ze względu na kolor kamieni, z których budowane były tam domy.

Muzyczny pojedynek

Tradycyjna muzyka maltańska „ghana” ( wym: ana) kiedyś grana i śpiewana przez kobiety podczas prac domowych oraz chłopów na polu, dziś jest przede wszystkim atrakcją turystyczną. Najpopularniejszą formą ghany jest spirtu pront. To improwizowany pojedynek liryczny dwóch pieśniarzy przy akompaniamencie gitary.

Atrakcje

Maltańscy rybacy

Marsaxlokk, fenicki port założony w IX wieku p.n.e., słynie z wielkiego, niedzielnego targu rybnego. W przystani cumują maltańskie łodzie zwane luzzu. Pomalowane w żywe, niebieskie, żółte, czerwone i zielone kolory przyozdobione są na dziobie parą oczu, które mają chronić przed sztormem i zapewniać dobry połów. Dziś łodzie napędzane są silnikami spalinowymi, do niedawna jednak pływały poruszane siłą ludzkich mięśni.

Morska jaskinia

Blue Grotto, wielka jaskinia wyrzeźbiona przez fale, widoczna jest tylko z pokładu turystycznej łodzi. Woda ma tutaj przejrzysty niebiesko-turkusowy kolor. Płynąc jej 40-metrowym korytarzem możemy obserwować bogactwo morskiej fauny i flory.

Najdawniejsze czasy

Malta to raj dla archeologów i miłośników prehistorii. Wykopaliska z epoki brązu i megalityczne świątynie rozsiane są na wszystkich wyspach archipelagu. Hypogeum Ħal-Saflieni w Poaola to powstały ok. 2500 lat p.n.e. labirynt podziemnych korytarzy służących najprawdopodobniej za cmentarz i miejsce kultu religijnego. Wstęp do tego niezwykłego miejsca jest ograniczony. Na zwiedzanie trzeba się zapisać w Muzeum Archeologicznym w La Valette, mieszczącym się w dawnej, szesnastowiecznej oberży Zakonu Maltańskiego, miejscu w którym mieszkali rycerze mówiący po prowansalsku.

Śladami apostoła

Mdina i Rabat były niegdyś jednym miastem i stolicą Malty. Dziś są atrakcją turystyczną ze swoimi malutkimi uliczkami i średniowiecznymi kamienicami. Architekturą zachwycają barokowe pałace Kawalerów Maltańskich. Jak głosi legenda, w Mdinie żył Święty Paweł. Katedra pod jego wezwaniem została wybudowana w miejscu, gdzie spotkał go namiestnik Malty Publiusz i pod jego wpływem przeszedł na chrześcijaństwo i został pierwszym biskupem wyspy.

Wyspiarski spokój

Gozo, trzy razy mniejsza od Malty wyspa archipelagu, jest prawdziwą oazą spokoju. Promem dotrzemy tam w 20 minut. Nad wyspą króluje w surrealistycznym wręcz krajobrazie dwudziestowieczna bazylika Ta’Pinu. Największą atrakcją jest Lazurowe Okno (Tieqa Żerqa) naturalnie stworzony przez fale wapienny łuk. Wody opływające Gozo są też idealne do nurkowania. Ta rolnicza wyspa słynie ponadto ze swoich owczych serów i kiełbasek aromatyzowanych kolendrą.

Jedyne schronienie

Stolicą Gozo jest Rabat, miasto o tej samej nazwie co dawna stolica Malty. Z tego powodu dla odróżnienia nazywany jest Città Victoria. Góruje nad nim wielka cytadela Castello. To za jej murami, każdej nocy, aż do XVII wieku chronili się wszyscy mieszkańcy wyspy z obawy przed napadami barbarzyńców. Dziś mury cytadeli zrekonstruowano, a w środku mieści się wiele muzeów ( m.in. folkloru, natury i więziennictwa).

Informacje praktyczne

Przepisy wjazdowe :
Malta

Obywatele polscy mogą przekraczać granice państw UE na podstawie paszportu lub dowodu osobistego. Małoletni mogą przekraczać granice państw Unii Europejskiej na podstawie własnego paszportu lub własnego dowodu osobistego.

Strefa czasowa :
czas polski
Język :
maltański, angielski
Komunikacja :
autobusy (bilet jednorazowy ok. 2 € w ciągu dnia oraz ok. 3 € w nocy, 7-dniowy bilet dla dorosłego 21 € oraz dla dzieci 15 €, 12 jednorazowych biletów umożliwiających poruszanie się po Malcie i Gozo ok. 15 €), rejsy wycieczkowe na wyspę Gozo (bilet w obie strony ok. 5 €, zwiedzanie wyspy ok. 1,50 €)
Waluta :
euro (EUR)