Północna Dalmacja wita turystów wapiennymi górami, zabytkowymi miastami i setkami malowniczych wysepek. Wakacje urozmaicą tu wyjątkowe przysmaki i imprezy do białego rana w „chorwackiej Ibizie”.

Każda z części wybrzeża dalmatyńskiego zachowuje swój odrębny, niepowtarzalny charakter. Dalmacja Północna rozciąga się od wyspy Pag aż po miasto Primosten. Ta część kraju przyciąga zachwycającym krajobrazem – wapiennymi górami i niezliczoną ilością małych wysepek. Kryje też trzy najpiękniejsze chorwackie parki narodowe. Warto zobaczyć przede wszystkim Park Narodowy Jezior Plitwickich, z majestatycznym kompleksem 16 jezior o krystalicznej wodzie bogatej w minerały, oddzielonych wodospadami na skalnych progach. Park Narodowy Krka znany jest ze słynnych wodospadów. Dużą atrakcją jest największy z nich – Skradinski Buki, pod którym turyści mogą się kąpać. Objęty ochroną archipelag Kornati to z kolei istny raj dla nurków i żeglarzy decydujących się na rejs po bezludnych wyspach o wyjątkowo malowniczym, skalistym wybrzeżu. Za kulturalne centrum regionu uchodzi miasto Zadar z „Morskimi organami”, z których dźwięk wydobywa woda wtłaczana przez fale. Podczas zwiedzania miasta trzeba zobaczyć Bramę Lądową zdobioną przez renesansowe płaskorzeźby, kościół św. Symeona z sarkofagiem uznawanym za arcydzieło średniowiecznego złotnictwa oraz antyczne ruiny rzymskiego forum. Słynący z licznych festiwali Szybenik to przede wszystkim wielowiekowe uliczki oraz klejnot dalmatyńskiej architektury – XVI-wieczna katedra św. Jakuba wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W Muzeum Miejskim zgromadzono kolekcję lokalnych zabytków pochodzących z okresu od czasów prehistorycznych aż do końca panowania weneckiego. Z murów górującej nad miastem twierdzy św. Michała roztaczają się wspaniałe widoki na Szybenik, rzekę Krka i adriatyckie wyspy. W Północnej Dalmacji nie zabraknie atrakcji dla miłośników wakacyjnych rozrywek. To właśnie tutaj w miejscowości Novalja, na wyspie Pag znajduje się „chorwacka Ibiza” – plaża Zrće – miejsce wiecznej zabawy i aktywnego wypoczynku. Można tam wynająć skutery wodne, zagrać w siatkówkę, a potem bawić się do rana w jednym z modnych klubów, gdzie imprezy trwają całą dobę. Co ciekawe, z wyspy Pag pochodzi unikatowa sztuka wykonywania koronki, która została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Niepowtarzalne wyroby lokalnych koronczarek można podziwiać w Galerii Koronek z Pagu. Będąc na wyspie, trzeba zakupić paški sir. Jego niezwykły aromat wynika ze specjalnej diety owiec, na którą składają się słona roślinność wyspy oraz zioła, takie jak szałwia, rozmaryn czy tymianek. Ser będzie idealnym dodatkiem do sałatek, świeżego chleba, czarnych oliwek oraz czerwonego wina.

Zwiedzanie

Słoneczny Zadar

Zadar leży w cieniu Dubrownika i Splitu i przez to jest mniej licznie odwiedzany przez turystów. A to duży błąd. Otoczona murami starówka pamięta czasy Republiki Weneckiej. Warte zwiedzenia jest rzymskie forum, XII-wieczna katedra św. Anastazji i kościół św. Marii czy wreszcie XIV-wieczny kościół gotycki św. Tomy. Spacerując nadmorskim deptakiem słychać przedziwne dźwięki wydawane przez „morskie organy” napędzane morskimi falami, a tuż obok nich wybudowano tzw. „Pozdrowienie Słońca”. Jest to koło o średnicy 22 metrów złożone z 300 paneli słonecznych, które dniem ładują się energią, a nocą świecą wielokolorowymi światłami. Jak twierdził Alfred Hitchcock zadarskie zachody słońca nie mają sobie równych.

Szybenik i sokoły

Szybenik leży nad ujściem rzeki Krka, słynnej ze swych wielkich wodospadów. Znajdująca się tam katedra św. Jakuba z XV wieku jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Narodowego UNESCO. Odpocząć warto w ogrodzie przy klasztorze św. Wawrzyńca. Natomiast zaledwie 8 kilometrów od miasta znajduje się osada Dubrava, w której działa ośrodek sokolnictwa. Odbywają się tam pokazy sokolników. Można też uczestniczyć w szkoleniach obcinania pazurów i przycinania dziobu.

Pag, sery i koronki

Wyspa Pag leżąca w północnej Dalmacji słynie z serów i koronek. To piąta co do wielkości wyspa Chorwacji. Produkowany tam owczy ser pażański cechuje wyjątkowy aromat, który zawdzięcza nacieraniu go oliwą z oliwek i popiołem. Wyspa jest uboga w roślinność, gdyż silne wiatry nawiewają na zbocza duże ilości soli. Dzięki temu też mleko owcze ma specyficzny słowny posmak, a jagnięcina jest wyjątkowo krucha. Pag to też wyspa słynąca z koronczarek, których rękodzieło zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO. Dziś jest to też znany kierunek nadmorskich zabaw i dyskotek. Koło miasta Novalja plaża Zrće tętni życiem przez całą noc aż do białego rana.

Ostrygi z Mali Ston

Wizyta w malutkim miasteczku Mali Ston znajdującym się w Zatoce Malostańskiej jest obowiązkowa dla wszystkich miłośników owoców morza. Ta popularna miejscowość portowa słynie z największych chorwackich hodowli ostryg i małży. Nie ma tu co prawda plaż, ale wystarczy przejść spacerem 4 kilometry, by znaleźć się w przepięknej zatoce Prapratna słynnej ze swych kąpielisk. Miasteczko leży na półwyspie Pelješac, polecanym miłośnikom windsurfingu.

Atrakcje

Dalmatyńska klapa

Festiwal Klap Dalmatyńskich w Omišu trwa przez cały lipiec i ma formę konkursu. Klapę, czyli po chorwacku „klapsko pjevanje”, wpisano w 2012 roku na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO. Tradycyjna klapa śpiewana jest tylko przez mężczyzn a cappella. Współcześnie coraz częściej pobrzmiewają instrumenty, a i klapy żeńskie stanowią coraz częstszy wyjątek. W klapach śpiewa się o miłości do kobiety, do kraju, do rodziny, do tradycji. Pobrzmiewa w nich melancholia zbliżona do portugalskiego fado.

Klasyka Dubrownika

Dubrownicki Festiwal Letni to największa kulturalna impreza w Dalmacji i jeden z największych festiwali w Europie. W lipcu i sierpniu odbywają się w Dubrowniku w wielu salach i miejscach na świeżym powietrzu liczne koncerty muzyki klasycznej, występy teatralne, operowe i baletowe oraz pokazy filmowe. Festiwal powstał w 1950 roku i jego głównym celem jest propagowanie sztuki renesansu i baroku. To prawdziwa uczta dla wytrwanych miłośników sztuki.

Kuchnia

Marynowana pašticada

Pašticada pochodzi z regionu Splitu. Jest to długo, bo co najmniej dwa dni, marynowana wołowina lub cielęcina podawana tylko na wyjątkowe okazje jak święta lub wesela. W Velikim Brdzie podawana jest zwyczajowo w dzień Świętego Hieronima ze Strydonu, czyli 30 września. Mięso jest szpikowane boczkiem i marchewką i macerowane w czosnku, goździkach i occie. Później dodaje się rozmaryn, śliwki, ziele angielskie, gałkę muszkatołową i wino. Danie je się z kopytkami lub makaronem.

Zupa z żab

Brodet lub brudet to specjalność dalmatyńska z okolic Dubrownika i Zadaru. Danie to zostało zapożyczone od Włochów, lecz przeszło lokalną transformację. Zwyczajowo jest to jednogarnkowa zupa rybna z pomidorami. Ale w Dalmacji przygotowuje się ją z węgorza lub żab z doliny Neretwy. Inną odmianą jest brodet z rakami.

Soparnik dobry na wszystko

Soparnik to rodzaj pity z regionu Polijcy. Między dwa kawałki ciasta o kształcie naleśników wkłada się farsz z botwinki lub szpinaku oraz cebuli dymki i pietruszki. Całość piecze się w piecu, a później kroi na trójkątne kawałki. Ale jest też odmiana tej potrawy podawana w Szybeniku faszerowana oliwkami i figami. Soparnik podaje się również na słodko z orzechami, suszonymi owocami i karmelem.

Likier z dzikiej wiśni

Maraschino to likier wyrabiany z maraski, czyli dzikiej wiśni i pochodzący z Dalmacji z okolic Zadaru. Receptura została stworzona przez aptekarzy z klasztoru Dominikanów w Zarze (obecny Zadar) na początku XVI wieku. Wtedy alkohol ten nosił nazwę „rosolj”, co oznaczała „słoneczną rosę”. Nazwę maraschino przyjął dopiero w XVIII w., gdy zaczął być produkowany w kilku lokalnych dystylarniach. Był ulubionym alkoholem m.in. Napoleona Bonaparte czy cara Mikołaja I.

Ciekawostki

Ston i sól

W południowej Dalmacji spragnieni innego wypoczynku turyści mogą w zamian za wikt i opierunek popracować fizycznie w panwiach solnych w okolicach Stonu. Pracę rozpoczyna się o 6 rano, a kończy w południe. Potem dla turystów przewidziane są liczne darmowe atrakcje, gry sportowe i koncerty. Region ten słynie również z uznawanych za najlepsze na świecie ostryg i omułków zwanych dziś popularnie mulami.

Średniowieczna moreska

Moreska, zwana też często tańcem bufonów lub tańcem z szablami, wywodzi się ze średniowiecza a w Chorwacji przetrwała właściwie w niezmienionej formie. Tak tańczono bowiem kiedyś w Hiszpanii i Włoszech. Dziś warto popłynąć na wyspę Korczulę, miejsce narodzin podróżnika Marco Polo i tam przyjrzeć się popisom dalmatyńskich tancerzy.

Informacje praktyczne

Przepisy wjazdowe :
Chorwacja
Strefa czasowa :
czas polski
Język :
chorwacki, niemiecki, angielski
Komunikacja :
bilet autobusowy jednostrefowy – ok. 10 Kn, autobus za 100 km – ok 40-50 Kn, prom na niewielką odległość – ok. 20 Kn.
Długość lotu :
1 godz. 45 min. – 2 godz. 30 min.
Przykładowe ceny :
Przykładowe ceny, ceny podobne jak w Polsce, choć np. papierosy i alkohole są trochę tańsze. Posiłek dla 2 osób w knajpce nad morzem kosztuje ok 200 Kn (ponad 100 zł).
Waluta :
kuna (HRK)