Wielkanoc na świecie. Jak święta obchodzi się w Bułgarii?

Zastanawialiście się kiedyś, jak wyglądają zwyczaje wielkanocne w innych krajach? I nie chodzi nam o wielkanocnego królika, ale o tradycje święta katolickiego. Pod tym względem szczególnie wyróżniają się „południowcy”. Dziś przygotowałam dla Was garść ciekawostek z Bułgarii, bo to przecież jeden z chętniej odwiedzanych przez Was krajów.

Wjeżdżając do Bułgarii, zmienimy nie tylko język, jak i tradycję kulturową i religijną – większość Bułgarów to prawosławni. Świętowanie Wielkiej Nocy zaczyna się tydzień wcześniej w sobotę. Jest to tak zwalany Lazar, Lazarowden czy Lazarowa sobota, która upamiętnia wskrzeszenie Łazarza. Myli się jednak ten, kto zakłada, że to dzień kontemplacji. Wręcz przeciwnie – panny przywdziewają tradycyjne kolorowe stroje i rzucają się w wir tańca zwanego „buenek”, a starsze gospodynie przy dźwiękach gajdy (bułgarskiej kobzy) zachęcają je do dynamicznych skoków i głośnego stukania obcasami, bo to gwarantuje urodzaj. Lazarki obchodzą w ten sposób wszystkie domostwa.

Tu możecie podejrzeć, jak wyglądają kroki buenka:

Kolejny dzień, czyli nasza Niedziela Palmowa, to tzw. Cwetnica lub Wrybnica. Zwyczaje z nią związane przypominają te, które w Polsce towarzyszyły świętowaniu nocy świętojańskiej. Po uroczystej mszy, podczas której święci się wianki, nadchodzi czas na „kumiczeneto”. Panny idą nad wodę i kolejno wrzucają wianek, chleb lub bukiecik. Ta, której wianek porwany zostanie najszybciej przez rzekę i wypłynie jako pierwszy, zostaje… swatką pozostałych.

W sobotę, kiedy my niesiemy święconkę do kościoła, Bułgarzy zanoszą do cerkwi kwiaty nazywane „bożymi bukiecikami” (gospodni kitki), którymi później ozdabiają ikony w domu. W Wielki Czwartek maluje się jajka – podobnie jak w Grecji pierwsze jest zawsze w kolorze czerwonym, pozostałe zwykle również w odcieniach czerwieni. Malowanie jajek to bardzo ważna tradycja – przeciętna rodzina barwi nawet 100 jajek! Jedno lub kilka jajek umieszcza się w specjalnym wielkanocnym cieście.

fot. Tonyesopi/Wikipedia

Inaczej niż w Polsce msza odbywa się o północy w Wielką Sobotę. Wierni stukają się przygotowanymi wcześniej jajkami i przekazują sobie nawzajem pozdrowienie: „Christos Woskrese! (Chrystus zmartwychwstał!)”. Spożywanie jajek (i stukanie się nimi) trwa nawet do 40 dni po Wielkanocy. Osoba, której jajko zostanie stłuczone jako ostatnie, będzie zdrowa i szczęśliwa. Uwaga! Nie tylko w Bułgarii, ale i na całych Bałkanach Wielkanoc świętuje się niezwykle okazale – wszyscy wyprawiają w domu wielkie uczty, na które zapraszają rodzinę i przyjaciół. Znając gościnność Bułgarów, możecie także zostać zaproszeni.

Życzymy wesołych świąt i smacznego czerwonego jajka – Christos Woskrese!

Fot. główna (Pakko/Wikipedia)