![\"\"](\"https:\/\/tui-blog.azurewebsites.netwp-content\/uploads\/2013\/09\/Pomnik-odkrywcy-Krzysztofa-Kolumba-w-Baracoa-kopia2-380x506.jpg\" "\\"\\"")
<\/a>Pomnik odkrywcy Krzysztofa Kolumba w Baracoa<\/p><\/div>\n
\u201eIndianie\u201c, konkwistadorzy, niewolnicy<\/h2>\n
Zacznijmy jednak od pocz\u0105tku\u2026 Jest rok 1492, do brzeg\u00f3w wyspy przybija Krzysztof Kolumb i natychmiast ulega jej urokowi: \u201cLa tierra mas hermosa que ojos humanos hayan visto\u201d \u2013 \u201cNajpi\u0119kniejsza ziemia, jak\u0105 oczy ludzkie widzia\u0142y\u201d. Cho\u0107 o miejsce tego l\u0105dowania \u201cbij\u0105 si\u0119\u201d dwie miejscowo\u015bci na Kubie, jak dowodz\u0105 badania Kolumb dotar\u0142 do dzisiejszego Baracoa, gdzie na nadmorskiej promenadzie na pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia stoi pomnik odkrywcy. Kolumb b\u0119d\u0105c przekonanym, \u017ce to upragnione i bogate w z\u0142oto Indie, rozpoczyna kolonizacj\u0119 Kuby. Spokojne \u017cycie Tain\u00f3w, autochtonicznego ludu wyspy, zostaje zak\u0142\u00f3cone. Sprowadzone przez Europejczyk\u00f3w choroby i ci\u0119\u017cka praca, do kt\u00f3rej zmuszane s\u0105 plemiona, wyniszcza je sukcesywnie, a wraz ze spaleniem na stosie wodza Hatuey – uwa\u017canego dzi\u015b za pierwszego rebelianta Kuby – za\u0142amuje si\u0119 op\u00f3r lokalnej ludno\u015bci. Niestety po kuba\u0144skich \u201eIndianach\u201d pozosta\u0142o niewiele \u2013 par\u0119 s\u0142\u00f3w funkcjonuj\u0105cych nadal w j\u0119zyku (np. guajiro – rolnik), legendy przekazywane z ust do ust, czy rysy twarzy u nielicznych mieszka\u0144c\u00f3w wschodniej cz\u0119\u015bci Kuby.<\/p>\n
<\/a>W\u00f3dz Hatuey w Baracoa<\/p><\/div>\n
Kolonizacja hiszpa\u0144ska ci\u0105gnie si\u0119 przez kilka wiek\u00f3w, w tym czasie zostaj\u0105 za\u0142o\u017cone osady (villas), rozwija si\u0119 Hawana, wyrastaj\u0105c na g\u0142\u00f3wne miasto portowe w drodze do innych kolonii oraz na stolic\u0119 Kuby. Pierwsi osadnicy hiszpa\u0144scy zbijaj\u0105 fortuny, buduj\u0105 okaza\u0142e rezydencje i pa\u0142ace, a er\u0119 prosperity rozpoczyna handel \u201cbia\u0142ym z\u0142otem\u201d. Zasadzona jeszcze przez samego Kolumba trzcina cukrowa staje si\u0119 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 kraju. Do pracy na plantacjach baron\u00f3w cukrowych zostaj\u0105 sprowadzeni afryka\u0144scy niewolnicy. Przybywaj\u0105 tu ze swoj\u0105 religi\u0105, muzyk\u0105, rytua\u0142ami, kt\u00f3re zakorzeniaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u0119boko w kulturze kuba\u0144skiej i s\u0105 w niej \u017cywe do dzi\u015b. Na kilka miesi\u0119cy Kuba przechodzi w r\u0119ce brytyjskie, szybko zostaje wymieniona na Floryd\u0119 i pozostaje jedn\u0105 z najwierniejszych kolonii hiszpa\u0144skich a\u017c do XIX wieku. Kryzys spowodowany za\u0142amaniem si\u0119 rynku cukrowego oraz niesprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna prowadz\u0105 do ruch\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych i dw\u00f3ch wielkich wojen z Hiszpanami. Do walki przeciw kolonizatorom zje\u017cd\u017caj\u0105 bojownicy z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiat, w\u015br\u00f3d nich r\u00f3wnie\u017c Polak Karol Roloff-Mia\u0142owski, kt\u00f3ry za swe zas\u0142ugi otrzyma\u0142 obywatelstwo kuba\u0144skie. Bohaterem tych czas\u00f3w jest Jos\u00e9 Mart\u00ed \u2013 poeta, pisarz, polityk. Jego celem jest nie tylko og\u00f3lnie rozumiana wolno\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, r\u00f3wno\u015b\u0107 materialna, rasowa i seksualna. Dzi\u015b uwa\u017cany jest za bohatera narodowego, dla m\u0142odego pokolenia dystansuj\u0105cego si\u0119 od ikon rewolucji XX wieku (Fidela i Che Guevary) stanowi prawdziwy wzor; na Kubie nie ma miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej nie znajdowa\u0142oby si\u0119 jego popiersie. \u00d3wczesny konflikt kuba\u0144ski obserwuje USA, kt\u00f3re \u201ema chrapk\u0119\u201d na wysp\u0119. Pr\u00f3by aneksji pojawiaj\u0105 si\u0119 wielokrotnie, kiedy to prezydenci ameryka\u0144scy oferuj\u0105 Hiszpanom \u201egrube\u201d miliony za Kub\u0119, lecz za ka\u017cdym razem spotykaj\u0105 si\u0119 z odmow\u0105. Okazja przej\u0119cia Kuby nadarza si\u0119 dopiero pod koniec XIX wieku, gdy ameryka\u0144ski pancernik USS \u201eMaine\u201d tonie w hawa\u0144skim porcie po tajemniczej eksplozji. Amerykanie zarzucaj\u0105 Hiszpanom pod\u0142o\u017cenie miny, a Kuba\u0144czycy przypisuj\u0105 celowe dzia\u0142anie Amerykanom (wg dzisiejszych bada\u0144 by\u0142 to przypadkowy wybuch amunicji). Wydarzenie to staje si\u0119 dla USA pretekstem do interwencji i wypowiedzenia wojny Hiszpanii. Na nieszcz\u0119\u015bcie dla Kuba\u0144czyk\u00f3w Amerykanie nie pozwalaj\u0105 uczestniczy\u0107 \u201eczarnej\u201d armii kuba\u0144skiej ani w walkach ani w zwyci\u0119skiej defiladzie ulicami Santiago. Kuba\u0144czycy po wielu latach wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 zamieniaj\u0105 jednego kolonizatora na drugiego. \u017badne z wymarzonych przez Jos\u00e9 Marti\u2019ego reform spo\u0142ecznych nie zostaje zrealizowane, a uzale\u017cnienie Kuby od USA staje si\u0119 ewidentne.<\/p>\n
<\/a>Jose Marti w Hawanie<\/p><\/div>\n
<\/a>Valle de los Ingenios – plantacja trzciny cukrowej<\/p><\/div>\n
Rz\u0105dy Amerykan\u00f3w<\/h2>\n
I po\u0142owa XX wieku to rz\u0105dy marionetkowych dyktator\u00f3w, czas przemocy i korupcji. Hawana staje si\u0119 symbolem dekadenckich przyjemno\u015bci, karaibskim Las Vegas, stolic\u0105 zepsucia moralnego. Powstaj\u0105 liczne kluby nocne, kasyna, kwitnie prostytucja, rozwija si\u0119 mafia. Przy d\u017awi\u0119kach muzyki (wyst\u0119py mia\u0142 tu m.in. Nat King Cole), w rytmie mambo Hawana bawi si\u0119 do bia\u0142ego rana. \u015aci\u0105gaj\u0105 tu licznie arty\u015bci i pisarze, m.in. Ernest Hemingway, kt\u00f3ry po wielokrotnych odwiedzinach wyspy, osiedla si\u0119 na niej na dobre. Przemys\u0142 hazardowy sprzyja promocji turystyki: zniesione zostaj\u0105 wizy dla Amerykan\u00f3w, powstaj\u0105 linie lotnicze oraz luksusowe hotele. Wszystko to jednak nie jest przeznaczone dla Kuba\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w biedzie i s\u0105 dyskryminowani we w\u0142asnym kraju. Wszelkie ruchy opozycji t\u0142amszone s\u0105 przez proameryka\u0144skiego prezydenta Batist\u0119, dysydenci torturowani i mordowani. Ogromny rozd\u017awi\u0119k miedzy rozrywkow\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 Kub\u0105 i brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 Kuba\u0144czyk\u00f3w daje pocz\u0105tek nowej historii kraju. Kiedy w Hawanie kwitnie rozpusta, na prowincji rodz\u0105 si\u0119 idee rewolucyjne. Ich inicjatorem jest m\u0142ody idealista Fidel Alexandro Castro Ruiz. Przesi\u0105kni\u0119ty dzie\u0142ami Marti\u2019ego wierzy w zbrojne powstanie, kt\u00f3re mia\u0142oby przerwa\u0107 okrutne rz\u0105dy dyktatora. 26 lipca 1953 roku Castro i jego 125 towarzyszy atakuje koszary wojskowe Moncada w Santiago de Cuba. Akcja ko\u0144czy si\u0119 niepowodzeniem. W czasie procesu s\u0105dowego Castro wyg\u0142asza 5-godzinn\u0105 mow\u0119, podczas kt\u00f3rej padaj\u0105 pami\u0119tne s\u0142owa: \u201eMo\u017cecie mnie pot\u0119pia\u0107, je\u015bli chcecie. Historia mnie rozgrzeszy\u201c. Castro zostaje osadzony w wi\u0119zieniu, gdzie planuje kolejn\u0105 rebeli\u0119 poszerzaj\u0105c swoj\u0105 wiedz\u0119 o dzie\u0142a marksistowskie. Po wcze\u015bniejszym zwolnieniu emigruje do Meksyku, poznaje tam m\u0142odego Argenty\u0144czyka Ernesta Guevar\u0119. Gromadzi fundusze i bro\u0144 w Nowym Jorku oraz Miami, by w ko\u0144cu w 1956 roku wraz z Che Guevar\u0105 i 80 innymi rewolucjonistami wyp\u0142yn\u0105\u0107 z Meksyku na \u201eGranmie\u201d, jachcie, kt\u00f3ry zobaczy\u0107 mo\u017cna w hawa\u0144skim Muzeum Rewolucji. Zbrojna akcja na wybrze\u017cu Kuby ko\u0144czy si\u0119 kolejnym niepowodzeniem rewolucjonist\u00f3w, tylko 12 z nich uchodzi ca\u0142o i przedziera si\u0119 w g\u00f3ry Sierra Maestra. Tam zak\u0142adaj\u0105 Armi\u0119 Powsta\u0144cz\u0105, a dzia\u0142aj\u0105c na rzecz ludu zyskuj\u0105 popularno\u015b\u0107 i poparcie.<\/p>\n
<\/a>La Floridita – lokal w Hawanie, gdzie Hemingway popija\u0142 daiquiri<\/p><\/div>\n
Rewolucja 1959<\/h2>\n
Wreszcie w 1959 roku Castro wraz z towarzyszami zdobywa w walkach partyzanckich ca\u0142\u0105 Kub\u0119, a Batista ucieka z wyspy. Kuba\u0144czycy \u015bwi\u0119tuj\u0105 upadek dyktatury i rado\u015bnie witaj\u0105 rebeliant\u00f3w w wielu miastach Kuby, rewolucja na ca\u0142ym \u015bwiecie zostaje uznana za wielkie zwyci\u0119stwo ludu. Rozpoczyna si\u0119 nowa era, kt\u00f3ra trwa w\u0142a\u015bciwie do dnia dzisiejszego. W pierwszych latach w\u0142adzy Castro wraz z Che Guevar\u0105 wprowadzaj\u0105 w \u017cycie swoje idee i realizuj\u0105 liczne reformy \u2013 znosz\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105, nacjonalizuj\u0105 plantacje, \u015brodki komunikacji, upowszechniaj\u0105 darmow\u0105 opiek\u0119 medyczn\u0105 i edukacj\u0119, tworz\u0105 plan budownictwa socjalnego. W tym czasie dochodzi r\u00f3wnie\u017c do zaostrzenia si\u0119 stosunk\u00f3w z USA, kt\u00f3re wprowadza embargo. Konflikt w Zatoce \u015awi\u0144 maj\u0105cy wzbudzi\u0107 bunt przeciw Castro ko\u0144czy si\u0119 pora\u017ck\u0105 Amerykan\u00f3w. Castro zmuszony jest poszuka\u0107 silnego przyjaciela, kt\u00f3ry pomo\u017ce Kubie przetrwa\u0107 trudny okres. Ekonomicznej pomocy udziela by\u0142e ZSRR w zamian za umieszczenie na wyspie rakiet \u015bredniego zasi\u0119gu, ten tzw. kryzys kuba\u0144ski doprowadza niemal\u017ce do wojny j\u0105drowej.<\/p>\n
<\/a>Do zwyci\u0119stwa zawsze – mural w Santa Clara<\/p><\/div>\n