Porady z punktu widzenia lekarza

Rozmowa z dr. pediatrii

Dr. n. med. Piotrem Albrechtem

Czy można podróżować z dziećmi przewlekle chorymi?

Po intensywnej nauce wyjazd na wakacje jest szczególnie ważny właśnie dla dzieci przewlekle chorych, mających trudności w codziennym funkcjonowaniu i kontaktach z rówieśnikami. Dobrze zaplanowany wyjazd nie stanowi zatem przeciwwskazań. Znanych jest wiele przypadków, w których wakacyjny wyjazd zdecydowanie poprawia stan przewlekle chorego. Przykładem może być wyjazd dziecka z dychawicą oskrzelową w rejony, gdzie pojawienie się uczulającego alergenu jest opóźnione lub nie ma go w ogóle – taka podróż może przynieść same korzyści. Osobom z atopowym zapaleniem skóry (alergiczne zapalenie skóry) wyjazd na południe Europy przynosi bardzo często kilkumiesięczną poprawę jej stanu. Przed wyjazdem jednak powinniśmy skonsultować się z lekarzem specjalistą (prowadzącym dziecko) i zabrać zapas niezbędnych leków.

Co ze względów zdrowotnych jest ważne przy wyborze miejsca wypoczynku z dzieckiem?

To na co musimy uważać zależne jest od wieku dziecka. U najmłodszych dzieci w wieku od 1 miesiąca do 3 lat należy uwzględnić:

• większe zapotrzebowanie dziecka na płyny;
• znaczną podatność dzieci w tym wieku na infekcje dróg oddechowych i przewodu pokarmowego spowodowaną niedojrzałością układu odpornościowego;
• konieczność wykonywania dodatkowych szczepień przy podróżach do niektórych rejonów świata (dzieci w tym wieku mają wiele szczepień i słabszy system odpornościowy);
• szczególne wymagania żywieniowe i przyzwyczajenia kulinarne dziecka. Warto pamiętać, że te same firmy na każdy rynek przygotowują nieco inne produkty pod tą samą nazwą;
• większą wrażliwość, cieńszej i bardziej delikatnej skóry dziecka na przegrzanie, wysuszenie, oparzenie, promieniowanie UVA, UVB.

Wymienione zastrzeżenia znacznie ograniczają możliwość bezproblemowych podróży do krajów tropikalnych (Afryka i Azja Południowo-Wschodnia). Decydując się na wyjazd w te rejony należy zasięgnąć porady lekarza zajmującego się chorobami zakaźnymi lub w Instytucie Chorób Tropikalnych w Gdyni. Planując urlop z dziećmi w wieku od 4 -14 lat, warto zwrócić uwagę na fakt, że uwielbiają one aktywny, sportowy wypoczynek. Trzeba zatem postarać się o wcześniejszy trening i rozpocząć go co najmniej 2 miesiące przed wyjazdem. W ten sposób zminimalizujemy ryzyko urazów, takich jak: skręcenia, zwichnięcia czy złamania.

Co powinna zawierać urlopowa apteczka?

Kompletując apteczkę powinniśmy w pierwszej kolejności pamiętać o lekach, które bierzemy stale lub które są zalecone przez lekarza (np. przeciwastmatyczne, przeciwalergiczne, przeciwcukrzycowe itp.).

Ponadto nasza apteczka wyjazdowa powinna zawierać:

Leki:

• przeciwbólowe (Paracetamol, Ibuprofen, Metamizol). Dawkowanie doustne: Paracetamol - 10 - 15 mg/kg/dawkę, co 4 -6 godz.; Ibuprofen - 7.5-10 mg/kg/dawkę, co 8 godz.; Metamizol - 10 mg/kg/dawkę, doraźnie, nie stosować leczenia przedłużonego;
• sól fizjologiczna w plastikowych pojemniczkach (np. do przemywania oka);
• maść przeciwalergiczna (np. Dimetynden);
• lek przeciwalergiczny dostępny bez recepty (np. Dimetynden) lub inny przepisany przez lekarza;
• leki niezbędne do ratowania w przypadku wstrząsu anafilaktycznego - adrenalina, deksametazon, lek przeciwhistaminowy;
• płyn do nawadniania doustnego w przypadku biegunki.

Materiały opatrunkowe:

• różnej wielkości plastry z opatrunkiem;
• laster bez opatrunku;
• szeroki i wąski bandaż opatrunkowy;
• szeroki i wąski bandaż elastyczny (z zapinkami);
• sterylne opatrunki (gaziki);
• chusta trójkątna;
• opaska uciskowa;
• środki dezynfekcyjne (woda utleniona, jodyna, jednorazowe gaziki do dezynfekcji np. Leko®);
• ewentualnie łagodna maść sterydowa przepisana przez lekarza;
• sterylne rękawiczki lateksowe;
• pęseta;
• nożyczki z zaokrąglonymi końcami;

Czy zabierać ze sobą mleko modyfikowane dla dzieci, które są jeszcze na diecie mlecznej?

We wszystkich krajach europejskich każda apteka i supermarket oferuje mieszanki mleczne, soki oraz środki higieniczne (oliwki, pieluchy jednorazowe). Wybierając się jednak np. do krajów Afryki Północnej (Egipt, Tunezja) zalecałbym zaopatrzenie się w te produkty w Polsce.

Jak się przygotować do podróży samolotem z małym dzieckiem?

Zdarza się, że małe dzieci boleśnie odczuwają zmianę ciśnienia przed podchodzeniem do lądowania lub w czasie startu. W takich sytuacjach młodszym dzieciom powinno się podawać picie, a starszym wystarczy dać cukierki do ssania.

JESTEŚMY NA WAKACJACH!

Jak chronić dzieci przed słońcem?

Należy pamiętać o smarowaniu dziecka kremem przeciwsłonecznym z odpowiednim filtrem. Jeśli wybieramy się w bardzo słoneczne regiony najlepiej użyć takiego o faktorze 50+. Dla ochrony niemowląt stosujmy kremy z filtrem fizycznym (mineralnym), a nie chemicznym. Nie wystarczy dziecka raz posmarować, zabieg trzeba powtarzać co dwie godziny i po każdej kąpieli (nawet jeśli krem jest reklamowany jako wodoodporny). Są jednak dzieci, które nie znoszą smarowania kremem całego ciała. Dla nich są przeznaczone odpowiednie ubrania z termoaktywnej tkaniny z wysokim filtrem chroniącym przed promieniami UVB i UVA. Oczywiście nogi, ręce i twarz i tak trzeba chronić kremem.

Jak postępować w przypadku udaru lub oparzenia słonecznego?

Przy oparzeniu słonecznym skóra jest czerwona, rozpalona, piecze, mogą się na niej pojawić pęcherze. Do najcięższych oparzeń dochodzi nad wodą, ponieważ dodatkowo odbija ona promienie słoneczne, a uczucie ciepła lub przegrzania jest zminimalizowane. Należy opłukać ciało chłodną wodą i przykładać chłodne kompresy. Należy natłuszczać skórę. Bardzo ważne jest pojenie dziecka. Wizyta u lekarza zalecana jest gdy oparzenie jest rozległe, na skórze tworzą się pęcherze, dziecko źle się czuje, ma gorączkę, skarży się na silny ból.

Udar słoneczny najczęściej towarzyszy oparzeniom słonecznym, choć nie musi tak być. Jest następstwem przegrzania organizmu. Może się pojawić u dziecka, które zbyt długo przebywało na słońcu, nie miało nakrycia głowy, za mało piło. Jego objawy to zawroty i ból głowy oraz wysoka gorączka. Dziecko trzeba przenieść do cienia, ochładzać okładami z chłodnej wody i obficie poić. Wizyta u lekarza konieczna jest jeżeli dziecko straci przytomność lub gdy jego stan się pogarsza.

Co może być zagrożeniem dla zdrowia dziecka w czasie wakacyjnego wypoczynku?

Niezależnie od wieku, pamiętajmy by nasze dziecko:

• nie kąpało się w miejscach niedozwolonych i bez opieki starszych;
• dużo piło – najlepiej niegazowanej wody mineralnej. Dzienna dawka dla dzieci najmłodszych to 1,5 litra i nawet ponad 3 litry dla dzieci starszych. Ważne, by woda pochodziła ze „sprawdzonego źródła”;
• było chronione przed słońcem. W pierwszych dniach letniego wypoczynku nie powinniśmy przebywać na słońcu w godzinach 11.00-16.00, a przez cały okres urlopu zabezpieczać skórę kosmetykami z odpowiednio dobranym do rodzaju karnacji filtrem UV. Skórę dziecka należy smarować po każdym wyjściu z wody i dokładnym wytarciu ciała ręcznikiem;
• miało odpowiednie nakrycie głowy – może to być przewiewna czapeczka z daszkiem, kapelusik lub chusteczka;
• nie dotykało nieznanych roślin i zwierząt.

Co zrobić, gdy dziecko zachoruje podczas zagranicznego wyjazdu?

Przed wyjazdem konieczne jest wykupienie odpowiedniej polisy zdrowotnej i wyjaśnienie z agentem, z jakiej pomocy i w jakich przypadkach możemy na jej podstawie skorzystać.

Pamiętajmy, że koszty leczenia w niemal wszystkich krajach świata są kilka do kilkunastu razy wyższe niż w Polsce. Nie należy lekceważyć żadnych symptomów choroby. Powinniśmy niezwłocznie udać się do rezydenta i poprosić o umożliwienie wizyty u lekarza. Właśnie ze względu na niespodziewane okoliczności i ryzyko chorób u dzieci, warto jest wybierać wyjazdy ze sprawdzonymi biurami podróży, które gwarantują opiekę, najlepiej polskojęzycznego rezydenta.

UWAGA

Wyjeżdżając do krajów Unii Europejskiej po 1 maja 2004 powinniśmy zabrać ze sobą wypełniony formularz 111 uprawniający do korzystania w przypadku nagłego zachorowania z takiego samego jak mieszkańcy danego kraju leczenia - nie zawsze w pełni opłacanego przez danego ubezpieczyciela.

WRACAMY DO DOMU

Czy po udanym wypoczynku musimy iść z naszymi pociechami na wizytę kontrolną?

Jeśli dziecko jest chore przewlekle zaleca się wizytę kontrolną u lekarza prowadzącego.

W przeciwnym razie nie jest to zasadne, chyba że:

• nasze dziecko było chore w czasie wyjazdu;
• po powrocie (zwłaszcza z krajów tropikalnych) wystąpiły objawy mogące mieć związek z wydarzeniami podczas wyjazdu (np. picie nieprzegotowanej wody, jedzenie, ugryzienia itp.)